Behandelingen

Debridement

Debridement is het verwijderen van necrotisch (dood) weefsel, fibrineus beslag en ander wonddebris, dat de genezing van de wond tegengaat. Een schone wond zonder debris is nodig om de vorming van gezond granulatiete bevorderen. Om een goed debridement uit te voeren zijn er verschillende technieken die gebruikt kunnen worden.

Autolytisch debridement
Bij autolytisch debridement wordt gebruik gemaakt van lichaamseigen enzymen en wondvocht. De wond wordt verbonden met een occlusief of semi-occlusief verband. De wond wordt hierdoor vochtig, zachter waardoor necrose uiteindelijk kan verweken. Hierdoor ontstaat een scheiding tussen gezond en niet-gezond weefsel. Hoewel de zelfreinigende werking van wonden zeer aantrekkelijk lijkt is het nadeel dat het proces traag kan werken. Daarnaast is vaak een vervelend macererend effect aanwezig op de wondranden zodat autolyse gestaakt moet worden. Een ander niet ondenkbaar gevaar is het ontstaan van levensbedreigende infecties onder het verband.

Biologisch debridement
Biologisch debridement wordt gedaan met levende organismen zoals maden. Met maden kunnen aanzienlijke hoeveel-heden necrose worden verwijderd. Vooral grijs/witte necrose en gele wonden kunnen gemakkelijk worden gereinigd om vervolgens granulatievorming te bevorderen. Met madenbehandeling kan een goed scheidingsvlak tussen dood en levend weefsel worden bereikt, en wordt beginnend granulatieweefsel niet iatrogeen beschadigd. Zwarte, droge necrose kan niet worden behandeld met maden. 

Chirurgisch debridement
Chirurgisch debridement gebeurt in de praktijk meestal met een scherpe lepel (curette) of mes. Het schoonschrapen van een wondbodem met een scherpe lepel wordt gedaan bij oppervlakkige natte necrose en om stolsel te verwijderen. De pijn is vaak de beperkende factor bij deze techniek. Debridement met het mes is geïndiceerd bij zwarte, droge necrose zoals bij decubitus vaak wordt gezien. Het nadeel van scherpe necrotectomie is dat gezond granulatieweefsel kan worden beschadigd als er geen goed snijvlak wordt verkregen. Het is beter om meerdere keren een beperkte necrotectomie te doen, dan teveel gezond wondweefsel te verwijderen.

Enzymatisch debridement
Enzymen zijn lichaamseigen stoffen. Ze zijn overal in ons lichaam aanwezig en werkzaam. Ze hebben een regulerende functie. Geen enkel proces in ons lichaam kan verlopen zonder tussenkomst van enzymen. In alle lichaamscellen van alle organen zijn verschillende enzymen werkzaam. Onze spijsvertering, onze ademhaling, onze bloeddruk, onze nieren, alles werkt omdat er in alle organen en in elke cel van het lichaam enzymen werkzaam zijn, die de processen regelen.

Mechanisch debridement
Bij mechanisch debridement wordt gebruik gemaakt van niet-discrimiatieve krachten waarbij necrose wordt gescheiden van gezond weefsel. Hieronder valt ook de traditionele nat-droog behandeling. Waarbij natte gazen op de wond worden geplaatst, welke dan met kracht worden verwijderd indien deze droog zijn. Het is duidelijk dat hiermee niet alleen necrose, maar ook gezond weefsel wordt verwijderd. Wondspoeling is ook een vorm van mechanisch reinigen.

Chemisch debridement
Chemisch debridement wordt tegenwoordig niet zoveel toegepast, omdat bij een geringe wondnecrose vaak teveel gezond weefsel wordt aangetast. Echter bij veel necrose is een korte behandeling (tot 4 weken) praktisch wel mogelijk. Netto zal het oplossend effect op de necrose dan groter zijn dan de schade die optreedt op gezonde weefsel. Het nadeel is dat bij chemisch debridement de behandeling soms wel 3x per dag moet worden toegepast om effectief te zijn.